SSD Ömrü ve Sağlık Durumunu Kontrol Etme

SSD'nizin Ömrü Sonsuza Kadar Sürmez

SSD (Solid State Drive - Katı Hal Sürücü), bilgisayarınızı hızlandırmanın en etkili yollarından biri. Ancak birçok kullanıcı SSD'lerin de sınırlı bir ömre sahip olduğunu bilmiyor. Her SSD belirli bir yazma kapasitesine sahiptir ve bu kapasite tükendiğinde disk arızalanmaya başlar. Bilgisayar tamiri Burdur hizmetimizde son yıllarda SSD arızası kaynaklı veri kaybı vakaları artış gösteriyor. Şahin Ofis olarak Burdur'daki müşterilerimize SSD sağlık kontrolünü düzenli yapmalarını her zaman tavsiye ediyoruz. Bu yazıda SSD'nizin ömrünü nasıl kontrol edebileceğinizi, sağlık durumunu nasıl izleyebileceğinizi ve ömrünü uzatmak için neler yapabileceğinizi anlatacağız.

SSD Ömrünü Belirleyen Faktörler

SSD'lerin ömrü birkaç temel faktöre bağlıdır. Bunların en önemlisi TBW (Total Bytes Written - Toplam Yazılan Bayt) değeridir. Her SSD üreticisi, diskin kaç terabayt veri yazılabileceğini belirtir. Örneğin, popüler bir 500 GB SSD'nin TBW değeri genellikle 300-600 TB arasındadır. Bu, diske toplam 300 ila 600 terabayt veri yazabileceğiniz anlamına gelir.

Günlük ofis kullanımında bir bilgisayar ortalama 10-30 GB civarında veri yazar. Bu hesaba göre 300 TBW kapasiteli bir SSD, normal ofis kullanımında 10 yıldan fazla dayanabilir. Ancak yoğun veri işleme, sürekli büyük dosya kopyalama veya video düzenleme gibi işlemler yazma miktarını önemli ölçüde artırır.

SSD ömrünü etkileyen diğer faktörler şunlardır:

NAND tipi: SLC (en dayanıklı, en pahalı), MLC, TLC ve QLC (en ucuz, en az dayanıklı) olmak üzere farklı NAND tipleri vardır. Ofis bilgisayarlarında yaygın olarak TLC NAND kullanan SSD'ler bulunur ve bunlar normal kullanım için yeterli ömür sunar.

Sıcaklık: Aşırı sıcaklık SSD hücrelerine zarar verir. Özellikle havalandırması yetersiz bilgisayar kasalarında veya dizüstü bilgisayarlarda sıcaklık sorunu yaşanabilir.

Doluluk oranı: SSD'yi %90'ın üzerinde dolu tutmak hem performansı düşürür hem de ömrünü kısaltır. Disk üzerinde en az %10-20 boş alan bırakmanız önerilir.

SSD Sağlık Durumunu Kontrol Etme Araçları

SSD'nizin sağlık durumunu kontrol etmek için kullanabileceğiniz güvenilir ve ücretsiz araçlar mevcuttur:

CrystalDiskInfo: En popüler disk sağlık kontrol aracıdır. SSD'nizin sıcaklığını, toplam yazılan veri miktarını, çalışma saatini ve genel sağlık durumunu gösterir. Sağlık durumunu 'İyi', 'Dikkat' ve 'Kötü' olarak kategorize eder. crystalmark.info adresinden ücretsiz indirebilirsiniz.

Üretici yazılımları: Samsung Magician, Kingston SSD Manager, Crucial Storage Executive gibi üretici yazılımları, SSD'nizin detaylı sağlık raporunu ve kalan ömür yüzdesini gösterir. Kendi markanızın yazılımını kullanmanız en doğru sonuçları verir.

Windows yerleşik araçları: Windows 10 ve 11'de Komut İstemi'ne 'wmic diskdrive get status' yazarak diskinizin temel durumunu kontrol edebilirsiniz. Ayrıca Ayarlar > Depolama > Disk ve birimler bölümünden SSD sağlık bilgisine ulaşabilirsiniz.

SSD Sağlık Göstergeleri Nasıl Yorumlanır?

CrystalDiskInfo veya benzer araçlarda dikkat etmeniz gereken temel SMART parametreleri şunlardır:

Kalan Ömür Yüzdesi (Wear Leveling Count): SSD'nizin toplam ömrünün ne kadarının kullanıldığını gösterir. %100'den başlar ve sıfıra doğru düşer. %20'nin altına düştüğünde disk değişimini planlamaya başlayın.

Toplam Yazılan Veri (Total Host Writes): SSD'ye toplam ne kadar veri yazıldığını gösterir. Bu değeri TBW limiti ile karşılaştırarak kalan ömrü tahmin edebilirsiniz.

Yeniden Atanan Sektörler (Reallocated Sector Count): Arızalı hücrelerin yerine yedek hücrelerin kullanılma sayısını gösterir. Bu değer artıyorsa diskiniz bozulmaya başlamış demektir.

Sıcaklık: SSD'nin çalışma sıcaklığı. Normal aralık 25-45°C'dir. 70°C üzerine çıkıyorsa soğutma sorunu var demektir.

SSD Ömrünü Uzatma İpuçları

SSD'nizin daha uzun süre sağlıklı çalışması için şu önerilere dikkat edin:

TRIM özelliğini aktif tutun: TRIM, SSD'nin silinen verileri daha verimli yönetmesini sağlar. Windows'ta genellikle varsayılan olarak aktiftir. Komut İstemi'ne 'fsutil behavior query DisableDeleteNotify' yazarak kontrol edebilirsiniz.

Disk birleştirme yapmayın: SSD'lerde disk birleştirme (defragment) hem gereksizdir hem de ömrü kısaltır. Windows normalde SSD'yi otomatik olarak algılar ve birleştirme yapmaz, ancak bunu kontrol etmekte fayda var.

Gereksiz yazma işlemlerini azaltın: Büyük geçici dosyalar oluşturan programlarda temp klasörünü farklı bir diske yönlendirmek, SSD yazma yükünü azaltır.

Firmware güncellemelerini yapın: SSD üreticileri zaman zaman performans ve dayanıklılık iyileştirmeleri içeren firmware güncellemeleri yayınlar. Üretici yazılımı üzerinden bu güncellemeleri kontrol edin.

SSD Değişimi ve Profesyonel Destek

SSD'niz ömrünü tamamlamaya yaklaşıyorsa veya sağlık uyarısı veriyorsa, panik yapmayın ama ertelemeyin. Önce verilerinizi yedekleyin, ardından yeni bir SSD'ye geçiş planlayın. Şahin Ofis olarak Burdur'da SSD değişimi, veri aktarımı ve disk klonlama hizmeti sunuyoruz. Mevcut SSD'nizden yeni SSD'ye tüm verilerinizi ve işletim sisteminizi aktararak kesintisiz bir geçiş sağlıyoruz. Profesyonel destek almak isterseniz bize ulaşabilirsiniz.